درگذشت بهرام بیضایی، کارگردان و نویسنده برجسته ایرانی در آمریکا
بهرام بیضایی، کارگردان، نویسنده، نمایشنامهنویس، پژوهشگر و از چهرههای ماندگار و تاثیرگذار هنر و فرهنگ ایران، روز گذشته در کشور آمریکا درگذشت. دانشگاه ایرانشناسی استنفورد آمریکا این خبر را تایید کرده است.
بیضایی متولد پنج دیماه ۱۳۱۷ در تهران بود. او در طول بیش از شش دهه فعالیت هنری، نقش مهمی در شکلگیری و اعتلای سینما، تئاتر و ادبیات نمایشی ایران داشت. افزون بر کارگردانی، نمایشنامهنویسی و فیلمنامهنویسی، در عرصههای تدوین، ساخت عنوانبندی و تهیهکنندگی نیز فعال بود و آثار متعددی را به ثبت رساند.
بیضایی از سال ۱۳۴۰ تاکنون ۲۴ فیلم کوتاه و بلند را کارگردانی یا تدوین کرده است که از میان آنها میتوان به آثاری شاخص چون «چریکه تارا»، «مرگ یزدگرد»، «باشو غریبه کوچک»، «شاید وقتی دیگر»، «مسافران» و «سگکشی» اشاره کرد. این هنرمند برجسته، نگارش بیش از ۳۰ نمایشنامه و هشت اجرای تئاتر را نیز در کارنامه خود داشت. همچنین، او ۵۱ فیلمنامه، پنج روایت و شش پژوهش ارزشمند را نوشته است.
بیضایی پس از یک دوره ده ساله دوری از فیلمسازی، در سال ۱۳۸۶ فیلم «وقتی همه خوابیم» را ساخت. او در سال ۱۳۸۵ تلاش کرد تا پروژه ساخت فیلم «مقصد» را آغاز کند اما بهدلیل مشکلات متعدد، ساخت آن متوقف شد. به همین دلیل، بیضایی با وجود خلق آثار کمتعداد اما تاثیرگذار، همواره یکی از مهمترین و کمکارترین فیلمسازان ایران به شمار میرود.
بیضایی در آخرین مصاحبههای خود با اشاره به دغدغههایش نسبت به طبیعت و فرهنگ ایران، از اندوه خود نسبت به قطع درختان کهنسال کشور سخن گفته بود و عنوان کرد: «دهها فیلم نساختهام و تنها ۹ فیلم بلند و سه فیلم کوتاه ساختهام، هر چند برای ساخت همین فیلمها نیز تلاش بسیاری کردهام. کارهای انجامنشده من آنقدر زیاد است که مجال پرداختن به همه آنها وجود ندارد.»
بیضایی اگرچه تعداد آثار ساختهشدهاش اندک به نظر میرسد، اما هر یک از آثار او اعم از فیلمها و نمایشنامهها همچون «پهلوان اکبر میمیرد»، «مرگ یزدگرد»، «فتحنامه کلات»، «هشتمین سفر سندباد»، «ندبه»، «سهرابکشی»، «سلطان مار»، «کارنامه بنداربیدخش»، «چهار صندوق»، «مجلس قربانی سنمار»، «مجلس ضربت زدن»، «طربنامه»، «جنگنامه غلامان»، «خاطرات هنرپیشه نقش دوم»، «تاراجنامه» و همچنین فیلمهایی مانند «عمو سبیلو»، «کلاغ»، «غربیه و مه»، «رگبار»، «چریکه تارا»، «باشو غریبه کوچک»، «شاید وقتی دیگر»، «مسافران»، «سگکشی» و «وقتی همه خوابیم» هر یک نقطه عطفی در تاریخ هنر معاصر ایران هستند.
جامعه فرهنگی و هنری ایران با درگذشت بهرام بیضایی یکی از اندیشمندترین، تاثیرگذارترین و حساسترین هنرمندان خود را از دست داد. یاد و نام او برای همیشه در تاریخ هنر و فرهنگ این سرزمین ماندگار خواهد بود.
خدا رحمتش کند🤲 انشاالله روزگاری برسد که به جای آنکه برای از بین رفتن عزیزان این ملت ناراحت باشیم، برای از بین رفتن خائنان به این ملت خوشحال باشیم😏
ضمن عرض نسلیت برای فوت این هنرمند عزیر،نامه ای از سین بنده پاک و منزه خدا به فرشته قدرتمند خدا،ارباب مرگ حضرت عزراییل:
ای لرد بزرگ سیاهپوش,ای که انقدر مهربانی که خبر بارداری اسحاق را به سارا دادی و انقدر مهیب که در زمانی کمتر از ضربه شلاق قوم لوط را به نمک خوراکی ید دار تبدیل کردی،تانتانوس در کنار تو حشره ایی بیش نیست و عرش الهی بر دوشت سنگینی ندارد،با لشکر سیاهپوشت در سایه ها ،همچو پیکی بلایندرزها سنگین و آهسته قدم بر داشته و هر لحظه می توانی بذر مرگ را در هر گوشه جهان بکاری،داداش یه سئوال داشتم چرا یه مدته فقط از هنرمندا میبری ؟و البته مردم بدبخت عادی،ما کسای دیگه هم داریما،کاملا دارا ی شرایطن بخصوص سنی،حالا نمی دونم اصل قضیه چیه دستور از بالا میاد واست؟یا زبونم لال از اون ور زیر میزی میدن میگن فقط هنرمند بفرست واسمون؟خوب ما هم این طرف همین کارو میکنیم؟دقیق نمی دونم واحد پولتون چیه مثلن اگه برزخه(گمانم با توجه به قیمت دلار هر برزخ صد هزار تومنه) جور میکنیم با یه لیست میدیم بهت شرشونو از سر مردم کم کن.ول کن این هنرمندا رو.