سال سینمایی ۲۰۲۵ با وجود حضور پرقدرت دیزنی در گیشه جهانی، با یک شگفتی بزرگ به پایان رسید؛ جایی که نه «زوتوپیا ۲» (Zootopia 2) و نه بازسازی لایو-اکشن «لیلو و استیچ» (Lilo & Stitch)، بلکه انیمیشن چینی «نژا ۲» (Ne Zha 2) عنوان پرفروشترین فیلم سال جهان را از آن خود کرد؛ فیلمی که از بازاری بسیار دورتر از هالیوود برخاست و توازن سنتی گیشه جهانی را به چالش کشید.
دیزنی در سال ۲۰۲۵ با دو فیلم خانوادگی «لیلو و استیچ» و «زوتوپیا ۲» در جمع ۱۰ فیلم پرفروش جهان حضور داشت، اما نکته قابلتوجه، غیبت کامل فیلمهای مارول از این فهرست بود. هر سه فیلم این استودیو — «کاپیتان آمریکا: دنیای قشنگ نو» (Captain America: Brave New World)، «تاندربولتس» (Thunderbolts) و «چهار شگفتانگیز: اولین گامها» (The Fantastic Four: First Steps) — با وجود پیشبینیهای خوشبینانه، نتوانستند به ده فیلم برتر سال راه پیدا کنند؛ نشانهای دیگر از افت تجاری برند مارول نسبت به دهه گذشته.
در انتهای فهرست جهانی، «مأموریت غیرممکن: حسابرسی نهایی» (Mission: Impossible – The Final Reckoning) با فروش ۵۹۱.۳ میلیون دلار در جایگاه دهم ایستاد. این هشتمین و احتمالاً آخرین حضور «تام کروز» در این مجموعه بود که ۱۹۷.۴ میلیون دلار در بازار داخلی و ۳۹۳.۹ میلیون دلار در بازارهای بینالمللی فروش داشت.
اندکی بالاتر، فیلم «سوپرمن» (Superman) به نویسندگی و کارگردانی جیمز گان و با بازی دیوید کورنسوت، که آغازگر دنیای تازه دیسی محسوب میشود، در مجموع ۶۱۶.۷ میلیون دلار فروش کرد؛ شامل ۳۵۴.۱ میلیون دلار در آمریکای شمالی و ۲۶۲.۶ میلیون دلار در سایر بازارها.
«اف ۱: فیلم» (F1: The Movie) به کارگردانی جوزف کوزینسکی و با بازی برد پیت و خاویر باردم، با ۶۳۱.۶ میلیون دلار فروش جهانی، یکی از موفقترین پروژههای سینمایی اپل شد. سهم بازار داخلی این فیلم ۱۸۹.۵ میلیون دلار و فروش بینالمللی آن ۴۴۲.۱ میلیون دلار بود.
نسخه لایو-اکشن «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم» (How to Train Your Dragon) ساخته دین دبلوا با ۶۳۶.۲ میلیون دلار در رتبه هفتم قرار گرفت؛ رقمی که از ۲۶۳ میلیون دلار فروش داخلی و ۳۷۳.۲ میلیون دلار فروش خارجی تشکیل شد.
در رتبه ششم، انیمه «اهریمنکش: قلعه بینهایت» (Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba Infinity Castle – The Movie) با ۷۷۹.۹ میلیون دلار فروش ایستاد. این فیلم به لطف اقبال گسترده بینالمللی، تنها ۱۳۴.۴ میلیون دلار از بازار داخلی آمریکا و ۶۴۵.۵ میلیون دلار از سایر کشورها به دست آورد.
جایگاه پنجم به «دنیای ژوراسیک: تولد دوباره» (Jurassic World: Rebirth) رسید؛ فیلمی به کارگردانی گرت ادواردز با بازی اسکارلت جوهانسن و ماهرشالا علی که در مجموع ۸۶۸.۹ میلیون دلار فروخت و بیش از ۶۰ درصد درآمد آن از بازارهای خارجی تأمین شد.
در رتبه چهارم، «فیلم ماینکرفت» (A Minecraft Movie) با فروش ۹۵۸.۱ میلیون دلار یکی از بزرگترین موفقیتهای گیشهای برادران وارنر در سالهای اخیر شد. این فیلم با بازی جک بلک و جیسون موموآ، ۴۲۳.۴ میلیون دلار در آمریکای شمالی و ۵۳۴.۱ میلیون دلار در بازارهای خارجی به دست آورد.
بازسازی لایو-اکشن «لیلو و استیچ» به کارگردانی دین فلایشر کمپ با عبور از مرز ۱.۰۳۸ میلیارد دلار، سومین فیلم پرفروش سال شد؛ فروشی که نشان داد برندهای نوستالژیک دیزنی همچنان قدرت تجاری بالایی دارند، بهویژه در خارج از آمریکا.
در جایگاه دوم، «زوتوپیا ۲» با فروش جهانی ۱.۱۰۳ میلیارد دلار قرار گرفت. این انیمیشن بهرغم فروش نسبتاً متوسط ۲۷۲.۳ میلیون دلاری در آمریکا، با ۸۳۰.۷ میلیون دلار در بازارهای بینالمللی، به یکی از موفقترین محصولات دیزنی در دهه اخیر تبدیل شد.
اما پدیده واقعی سال، انیمیشن «نژا ۲» (Ne Zha 2) به کارگردانی یو یانگ بود. این فیلم با فروش خیرهکننده ۲.۰۰۱ میلیارد دلار، صدر جدول جهانی را از آن خود کرد. اگرچه اکران نسخه دوبله انگلیسی آن توسط استودیوی مستقل A24 در آمریکا تنها ۲۳.۲ میلیون دلار فروش داشت، اما ۱.۹۷۷ میلیارد دلار از درآمد فیلم از بازارهای بینالمللی — بهویژه چین — تأمین شد؛ رقمی که جایگاه سینمای غیرهالیوودی را در معادلات جهانی بیش از پیش تقویت کرد.
این آمارها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، تمرکز گیشه جهانی بیش از هر زمان دیگر به سمت بازارهای خارج از آمریکا و فرانچایزهای بومی قدرتمند متمایل شده؛ تغییری که میتواند نشانهای از پایان سلطه مطلق هالیوود بر اقتصاد سینما باشد.

















(این آمارها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، تمرکز گیشه جهانی بیش از هر زمان دیگر به سمت بازارهای خارج از آمریکا و فرانچایزهای بومی قدرتمند متمایل شده؛ تغییری که میتواند نشانهای از پایان سلطه مطلق هالیوود بر اقتصاد سینما باشد)…..البته از نظر کیفی هم همین اتفاق افتاده،الان در ژانر سینمای وحشت عملنکشور اندونزی پبشتازه و فیلمهای بسیار خوبی ساخته،در خصوص مسائل جامعه شناختی کره حنوبی و اسپانیا حرف اول میزنن،و سبنمای انگلستان همچنان داره کارهای فاخر تولید میکنه،اما از همه بی پرواتر ،سینمای مکزیکه که دو فیلمش در سال گذشته الحق بی نظیر بود منتها بی پروا و بیش از حد ارو… .
فیلم های درجه سنی نوجوانان و جوانان گیشه های امسال رو تسخیر کردن
تا جاییکه به کیفیت «تجربه» با فیلم مربوط میشه، ۲۰۲۵ یکی از ضعیف ترین سالها برای رابطه من با فیلم بود! شاید حتی بشه گفت ضعیف ترین سال در بین پونزده-شونزده سال اخیر که به شکل جدی و نسبتاً منظم دنیای فیلم رو دنبال کردم!
البته تعداد قابل توجهی از آثار منتشر شده (چه اینایی که تازه اکران شدن، چه حتی چندتایی که ماه های قبل اومدند) رو ندیدم؛ یا وقتش رو نداشتم، یا وقت داشتم اما حوصلهاش نبود!
اما حدوداً ۲۰ تا از فیلم های منتشر شده در این سال رو دیدم و به اطمینان میگم که بهترین تجربه سینمایی که سال ۲۰۲۵ داشتم نه با هیچکدوم این فیلم ها… بلکه با بازی Clair Obscur: Expedition 33 بود!
اون بازی همون «ابسولوت سینما» هست که عمو مارتی گفته. ننگ بر اون کسی که گفت گیم یک مدیوم هنری نیست!