در روزهایی که نام «ادیسه» (The Odyssey)، پروژه عظیم و پرهزینه کریستفر نولان، دوباره بحث درباره جایگاه کارگردانان مؤلف در هالیوود را داغ کرده، نشریه والچر فهرستی از ۱۰۰ فیلمساز قدرتمند صنعت سینمای آمریکا منتشر کرده است؛ فهرستی که در صدر آن نام نولان دیده میشود و پس از او رایان کوگلر، سازنده فیلم پرفروش «گناهکاران» (Sinners)، در رتبه دوم قرار گرفته است.
این فهرست تنها یک رتبهبندی ساده از فیلمسازان مشهور نیست؛ بلکه بازتابی از تغییر مهمی در هالیوود امروز است. سالهایی که استودیوها با اتکا به برندهای بزرگ، جهانهای سینمایی و چندگانههای ابرقهرمانی، مخاطبان را به سالنها میکشاندند، به نظر میرسد دیگر با همان قدرت گذشته ادامه ندارد. خستگی مخاطبان از فرمولهای تکراری، افت جذابیت برخی مجموعههای بزرگ و تغییر سلیقه نسل جدید سینمادوستان، باعث شده کارگردانانی که امضای شخصی دارند دوباره به مرکز توجه برگردند.
والچر در تحلیل خود به نسل تازهای از مخاطبان اشاره میکند؛ نسلی که با یوتیوب، لترباکسد، ویدیو essayها و بحثهای آنلاین سینمایی بزرگ شده و دیگر صرفاً با نبردهای عظیم، جلوههای ویژه پرزرقوبرق یا اتصال یک فیلم به دهها پروژه دیگر هیجانزده نمیشود. این گروه از تماشاگران، بیش از قبل به نام کارگردان، سبک بصری، جهان فکری و هویت سینمایی پشت یک اثر اهمیت میدهند.
به بیان دیگر، همانطور که زمانی نام یک فرنچایز برای فروش فیلم کافی بود، حالا در مواردی نام فیلمساز به برند اصلی تبدیل شده است. کریستفر نولان شاید روشنترین نمونه این تغییر باشد؛ کارگردانی که فیلمهایش، حتی بدون تکیه بر ابرقهرمانها یا جهانهای از پیشفروختهشده، میتوانند رویداد سینمایی بسازند. موفقیت عظیم Oppenheimer و انتظار گسترده برای The Odyssey نشان داده که نولان امروز یکی از معدود کارگردانانی است که نامش بهتنهایی میتواند حکم یک فرنچایز را داشته باشد.
در رتبه دوم، حضور رایان کوگلر نیز نکته مهمی است. کوگلر از Fruitvale Station تا Creed و Black Panther نشان داد توانایی ترکیب سینمای شخصیتمحور، انرژی ژانری و فروش گسترده را دارد. موفقیت Sinners نیز جایگاه او را به عنوان یکی از فیلمسازان جریانساز نسل جدید محکمتر کرده است.
در کنار او، نامهایی مانند دنی ویلنوو و گرتا گرویگ نیز نشان میدهد که هالیوود امروز به فیلمسازانی نیاز دارد که هم زبان شخصی داشته باشند و هم بتوانند مخاطب گسترده را به سالن سینما بکشانند. ویلنوو با پروژههایی مانند Dune ثابت کرده سینمای علمیتخیلی بزرگمقیاس میتواند همچنان جاهطلب، جدی و هنرمندانه باشد. گرویگ نیز با موفقیت تاریخی Barbie به یکی از چهرههای تعیینکننده سینمای تجاری معاصر تبدیل شد.
نکته جالب اینجاست که فهرست والچر فقط به کارگردانان کلاسیک و باسابقه محدود نمیشود. در کنار نامهایی چون استیون اسپیلبرگ، مارتین اسکورسیزی، جیمز کامرون، کوئنتین تارانتینو و ریدلی اسکات، فیلمسازان جوانتر و تازهنفستری هم دیده میشوند؛ از جردن پیل و رابرت اگرز گرفته تا سلین سونگ، شان بیکر، آری استر، پارکر فین، آزگود پرکینز و برادران فیلیپو.
این ترکیب نشان میدهد تعریف «قدرت» در هالیوود تغییر کرده است. قدرت دیگر فقط به بودجههای چندصد میلیون دلاری یا مدیریت یک فرنچایز عظیم محدود نیست؛ توانایی ساختن گفتوگو، ایجاد جامعه هواداری، تبدیل فیلم به رویداد فرهنگی و حفظ اعتماد مخاطب نیز به همان اندازه اهمیت پیدا کرده است.
فهرست ۱۰۰ کارگردان قدرتمند هالیوود از نگاه والچر
۱. کریستفر نولان
۲. رایان کوگلر
۳. دنی ویلنوو
۴. گرتا گرویگ
۵. کوئنتین تارانتینو
۶. جیمز کامرون
۷. استیون اسپیلبرگ
۸. مارتین اسکورسیزی
۹. جردن پیل
۱۰. پل توماس اندرسون
۱۱. فیل لرد و کریستفر میلر
۱۲. رایان جانسون
۱۳. دیوید فینچر
۱۴. آلخاندرو گونزالس اینیاریتو
۱۵. بونگ جون هو
۱۶. گییرمو دل تورو
۱۷. زک کرگر
۱۸. امرالد فنل
۱۹. جیمز گان
۲۰. جیمز منگولد
۲۱. سم مندس
۲۲. دنی بویل
۲۳. جی. جی. آبرامز
۲۴. باز لورمن
۲۵. ریدلی اسکات
۲۶. آلفونسو کوارون
۲۷. پیتر جکسون
۲۸. کری بارکر
۲۹. کین پارسونز
۳۰. جاش سفدی
۳۱. دنیل کوان و دنیل شاینرت
۳۲. رابرت اگرز
۳۳. جوئل و ایتان کوئن
۳۴. وس اندرسون
۳۵. مایکل مان
۳۶. شان لوی
۳۷. جان ام. چو
۳۸. مت ریوز
۳۹. آنتونی و جو روسو
۴۰. جان فاورو
۴۱. کریستفر مککواری
۴۲. جوزف کوزینسکی
۴۳. پیتر داکتر
۴۴. اندرو استانتون
۴۵. برد برد
۴۶. کلوئی ژائو
۴۷. یورگوس لانتیموس
۴۸. بن افلک
۴۹. بردلی کوپر
۵۰. کنت برانا
۵۱. آدام مککی
۵۲. مارتین مکدونا
۵۳. استیون سودربرگ
۵۴. دیمین شزل
۵۵. تایکا وایتیتی
۵۶. الکس گارلند
۵۷. پل فیگ
۵۸. آنتوان فوکوآ
۵۹. پل کینگ
۶۰. جینا پرنس-بایتوود
۶۱. جان کرازینسکی
۶۲. سم ریمی
۶۳. مایکل بی. جردن
۶۴. تایلر پری
۶۵. ام. نایت شیامالان
۶۶. جیمز وان
۶۷. چاد استاهلسکی
۶۸. دیوید لیچ
۶۹. فرانسیس لارنس
۷۰. مت بتینلی-اولپین و تایلر گیلت
۷۱. آدام وینگارد
۷۲. دن تراختنبرگ
۷۳. جرد هس
۷۴. گرت ادواردز
۷۵. اسکات دریکسون
۷۶. پارکر فین
۷۷. دنی و مایکل فیلیپو
۷۸. آزگود پرکینز
۷۹. تیم برتون
۸۰. کاترین بیگلو
۸۱. جاد اپتاو
۸۲. ادگار رایت
۸۳. انگ لی
۸۴. اسپایک لی
۸۵. بری جنکینز
۸۶. شان بیکر
۸۷. سلین سونگ
۸۸. ریچارد لینکلیتر
۸۹. لوکا گوادانینو
۹۰. آری استر
۹۱. بنی سفدی
۹۲. الیویا وایلد
۹۳. ادوارد برگر
۹۴. نیا داکوستا
۹۵. مایکل بی
۹۶. زک اسنایدر
۹۷. گای ریچی
۹۸. تاد فیلیپس
۹۹. مگی جیلنهال
۱۰۰. دیوید او. راسل
جردن پیل؟؟
رایان کوگلر؟؟
مزخرف ترین لیستی بود که به عمرم دیدم
مرحوم ایرانین سایکو اگر هنوز در بین ما بود، بابت این لیست دچار شور و شعف میشد!
معیار واقعی انتخاب بعضی ها در اینچنین لیستهایی چیه؟
مثلن امرالد فنل رسمن استخوانهای امیلی برونته رو با آخرین فیلمش لرزوند،نیا داکوستا فیلم بلندش مارولهاست که به گفته همه این بانو به شدت ر…د و اب هم قطع بود تو آفتابه هم اب نبود،جینا پرینس هم با اون فیلم های نژاد پرستانش(از نوع معکوس ) و شعارهای فمنیستی موج سومی در فیلمهاش ،فیلم بفروشی نداشته انگار.