15008406940642390000

انتشار آمار و ارقام حمایت‌های پرداختی به سینماگران از سوی موسسه رسانه‌های تصویری بنیاد سینمایی فارابی فرصتی است برای ارزیابی این نکته که کدامیک از سینماگران بیش از باقی در سال‌های اخیر از کمک‌های دولتی بهره‌مند بوده‌اند.

به گزارش مووی مگ به نقل از خبرآنلاین، سیاست مدیریت دولتی سینما مبنی بر علنی کردن آمار و ارقام پرداختی‌ها به سینماگران اقدامی در جهت شفاف‌سازی است که می‌تواند نشان دهد آنچه از سینماگر مستقل و یا فیلم و تولید مستقل تاکنون شنیده‌ایم چقدر با حقیقت انطباق دارد. آیا سینماگری که سال‌ها خود را در جمع فیلمسازان مستقل سینمای ایران جای می‌داد به واقع از دولت و حمایت‌های دولتی بی‌بهره بوده یا نه این‌ها عناوینی بوده دست‌ساز برای بهره‌مندی از هر دو موهبت: نمایش استقلال و جلب نظر مطبوعات و از سوی دیگر تامین هزینه‌ها از بودجه دولتی.

براساس گزارش «سینماسینما»، واقعیت آن است که با توجه به نقش دولت در سینمای ایران دریافت کمک‌های دولتی عملا عیب و عاری به حساب نمی‌آید: زمانی که سینماگر برای ساخت اثر خود نیازمند حداقل دو مرحله دریافت مجوز از دولت است، یکبار در مرحله پروانه ساخت و بار دیگر بعد از تولید و کسب پروانه نمایش، اینکه دولت دست در جیب خود کند و سینماگری که در چارچوب قرار داده مورد حمایت قرار دهد امری چندان دور از انتظار نیست، اما ماجرا زمانی از این خط صاف قابل درک خارج می‌شود که برخی سینماگران با سرپوش گذاشتن و یا نادیده گرفتن کمک‌های دریافتی از دولت عنوان مستقل را کنار نام خود می‌گذارند. در چنین شرایطی است که صداقت زیر سئوال می‌رود و این پرسش پیش می‌آید اگر سینماگری که از کمک دولتی هم بهره‌مند شده خود را مستقل می‌داند، پس آنانی که نه نامشان در فهرست فارابی دیده می‌شود و نه در فهرست منتشر شده از سوی موسسه رسانه‌های تصویری «چه» هستند؟

در مورد حمایت فارابی و معنا و مفهوم کمک‌های این نهاد نیاز به توضیح نیست: این بنیاد از ابتدای شروع به کار در نقش حمایتگر تولید در سینمای ایران ظاهر شده است، دامنه حمایت‌ها هم از پرداخت پول تا امکانات تولید را در برمی‌گیرد، اما در مورد موسسه رسانه‌های تصویری.

اینکه موسسه رسانه‌های تصویری و کسب حمایت این بخش جزو حمایت‌های دولتی محسوب می‌شود به این دلیل است که اغلب این موسسه زمانی یک اثر سینمایی را برای عرضه خریداری می‌کند که این اثر چندان از سوی موسسات خصوصی فعال در شبکه نمایش خانگی مورد استقبال قرار نگرفته باشد. در این شرایط است که موسسه به نوعی برای جبران خسارت‌های وارد شده به یک فیلم وارد میدان می‌شود و از بودجه دولتی که در اختیار دارد حق پخش فیلم‌ها را خریداری می‌کند.

این از حق پخش در شبکه نمایش خانگی، اما براساس آنچه که در جدول منتشر شده از سوی موسسه رسانه‌های تصویری آمده حمایت‌های این بخش فقط شامل خرید حق رایت نیست، بلکه در برخی موارد مشارکت در تولید، حق مالکیت و مشارکت در توزیع را نیز شامل می‌شود. براساس جدول منتشر شده از سوی موسسه چهار فیلم «برلین منفی ۷» در سال ۱۳۸۹، «قلاده‌های طلا» در سال ۱۳۹۰، «آفتاب، مهتاب، زمین» در سال ۱۳۹۱ و «اعترافات ذهن خطرناک من» در سال ۱۳۹۳ از حمایتی با عنوان مشارکت در تولید بهره‌مند شده‌اند و تصور می‌شود این سیاست تولید جزو اصلی‌ترین برنامه‌هایی بوده که در دولت روحانی تغییر کرد.

برای رسیدن به درکی درست‌تر از سینماگرانی که مورد حمایت‌های دولتی قرار گرفته‌اند با ملاک قرار دادن اسامی موجود در جدول موسسه رسانه‌های تصویری، مجموع حمایت‌هایی که شامل حال این سینماگران از سوی موسسه و بنیاد سینمایی فارابی شده به دست آمده است. براساس جمع این حمایت‌ها محمد خزاعی فقط برای دو فیلم «قلاده‌های طلا» و «امپراطور جهنم» بیشترین حجم دریافتی را از موسسه و فارابی داشته است. او در سال ۹۰ برای ساخت «قلاده‌های طلا» حدود ۲٫۷ میلیارد تومان از موسسه دریافت کرده و در سال ۱۳۹۵ کمک ۱ میلیاردی فارابی برای ساخت «امپراطور جهنم» شامل حال او شده است.

رتبه بعدی به سعید سعدی اختصاص دارد که چهار بار از فارابی و دو بار از موسسه پول دریافت کرده است. اختلاف مجموع دریافتی او با محمد خزاعی چیزی حدود ۷۰۰ میلیون تومان است و نفر بعد جواد نوروزبیگی است: تهیه‌کننده‌ای که از اوایل دهه ۹۰ حضوری فعال در سینمای ایران داشت و بیش از اغلب تهیه‌کنندگان با فیلم اولی‌ها همکاری می‌کرد. او برای فیلم‌ها «یک سطر واقعیت»، «خرس»، «اعترافات ذهن خطرناک من» و «سوگ» از موسسه و «من و زیبا»، «مروارید»، «اعترافات ذهن خطرناک من»، «ربوده شده» و «جاودانگی» از بنیاد سینمایی فارابی حمایت دریافت کرده است.

یکی از اسامی قابل توجه در میان صدرنشینان وحید موسائیان است. سینماگری که اویل دهه ۸۰ با فیلم‌های مستقل و کم‌هزینه خود شناخته می‌شد، در سال ۱۳۹۰ فیلمی با بودجه فارابی با دریافت کمک هزینه ۲٫۳ میلیارد تومانی ساخت. «فرزند چهارم» البته در اکران نتوانست آنطور که موجب صرف هزینه شده بود سودی داشته باشد. او برای ساخت «قشنگ و فرنگ» هم در سال ۱۳۹۴ از فارابی حمایت دریافت کرد. موسسه رسانه‌های تصویری هم برای خرید حقوق «گلچهره» ۱۶۰ میلیون تومان به این فیلمساز پرداخت کرد.

محمد احمدی هم از آن اسامی است که شاید تصور نمی‌شد در این جدول میان صدرنشین‌ها قرار بگیرد، اما کمک‌هایی که او برای فیلم‌های «آزمایشگاه»، «گهواره‌ای برای مادر»، «دو ساعت بعد مهرآباد»، «به دنیا آمدن»، «جنجال در عروسی»، «حلزون» (رقص پا) و «اسکی‌باز» دریافت کرده او را بالاتر از تهیه‌کننده «برلین منفی ۷» قرار داده است. سیامک پورشریف برای ساخت یک فیلم ۲٫۴ میلیارد تومان بودجه دریافت کرده است.

منوچهر محمدی در سال ۱۳۹۳ حق رایت «مارمولک» را به مبلغ ۲۵۰ میلیون تومان به موسسه فروخته و برای فیلم‌های «بوسیدن روی ماه»، «فرشته‌ها با هم می‌آیند»، «امکان مینا» و «اکسیدان» از فارابی حمایت جذب کرده است. محمدحسین قاسمی هم برای ساخت «نفس» ۱ میلیارد و برای تولید «آبجی» ۵۶۰ میلیون از فارابی دریافت کرده و حق رایت «آبجی» را به موسسه ۱۵۰ میلیون تومان فروخته است.

محسن امیریوسفی حقوق «آشغال‌های دوست داشتنی» را به مبلغ ۵۵۰ میلیون تومان به موسسه رسانه‌های تصویری واگذار کرده و برای حقوق «خواب تلخ» هم ۵۰ میلیون از موسسه دریافت کرده است. او همچنین ۶۹۵ میلیون برای ساخت «آشغال‌های دوست داشتنی» و ۳۰۰ میلیون برای ساخت فیلمی به اسم «جنگ‌زده» از فارابی بودجه دریافت کرده است.

نفر دهم فهرست علیرضا رئیسیان است. او برای ساخت فیلمی به اسم «لطفا بدون گناه» در سال ۱۳۹۰ حدود ۴۰۰ میلیون تومان از فارابی بودجه گرفته؛ فیلمی که نمی‌توان ردی از آن در تولیدات سینما یافت و «دوران عاشقی» را با بودجه ۴۵۰ میلیون تومانی فارابی ساخته و برای تولید فیلم دیگری به اسم «مردی بدون سایه» در سال ۱۳۹۶، ۵۱۰ میلیون تومان بودجه دریافت کرده است. او همچنین حقوق «چهل سالگی» را به مبلغ ۵۰ میلیون تومان در سال ۱۳۹۲ به موسسه رسانه‌های تصویری واگذار کرده است.

از دیگر سینماگرانی که برای فیلم تحویل داده نشده بودجه از موسسه رسانه‌های تصویری دریافت کرده می‌توان به محمدرضا عرب اشاره کرد. او فیلم «تنهایی» را موسسه رسانه‌های تصویری تحویل نداده است و براساس جستجوهای صورت گرفته اطلاعاتی از ساخت این فیلم در دست نیست.

ردیف

نام سینماگر

دفعات دریافت حمایت از فارابی

مجموع دریافتی از فارابی (ارقام به ریال)

دفعات دریافت حمایت از موسسه

مجموع دریافتی از موسسه رسانه‌های تصویری (ارقام به ریال)

مجموع کل دریافتی (ارقام به ریال)

1

محمد خزاعی

1

10.000.000.000

1

27.212.121.213

37.212.121.213

2

سعيد سعدي

4

24.714.000.000

2

5.200.000.000

29.914.000.000

3

جواد نوروزبيگي

5

17.350.000.000

3

12.275.000.000

29.625.000.000

4

وحید موسائیان

2

25.770.000.000

1

1.600.000.000

27.370.000.000

5

محمد احمدی

7

24.200.000.000

2

1.650.000.000

25.850.000.000

6

سیامک پورشریف

0

---

1

24.780.000.000

24.780.000.000

7

منوچهر محمدی

4

17.550.000.000

1

2.500.000.000

20.050.000.000

8

محمدحسين قاسمي

2

15.600.000.000

1

1.500.000.000

17.100.000.000

9

محسن امیریوسفی

2

9.950.000.000

2

6.000.000.000

15.950.000.000

10

عليرضا رئيسيان

3

13.642.000.000

1

500.000.000

14.142.000.000

11

محمدحسن نجم

2

9.865.000.000

1

3.500.000.000

13.365.000.000

12

ابراهیم اصغری

1

10.500.000.000

1

900.000.000

11.400.000.000

13

امیر سمواتی

3

9.622.000.000

1

1.500.000.000

11.122.000.000

14

فرشته طائرپور

1

5.500.000.000

10

5.340.000.000

10.840.000.000

15

علیرضا داودنژاد

3

5.960.000.000

2

4.500.000.000

10.460.000.000

16

محمدحسین فرحبخش

10

5.284.000.000

14

4.423.000.000

9.707.000.000

17

محمدرضا عرب

1

7.000.000.000

2

2.700.000.000

9.700.000.000

18

محسن دامادی

3

8.340.000.000

1

1.250.000.000

9.590.000.000

19

رضا میرکریمی

1

7.000.000.000

1

2.500.000.000

9.500.000.000

20

پناه برخدا رضایی

1

8.000.000.000

2

1.300.000.000

9.300.000.000

21

ناصر رفائي

3

8.449.000.000

1

500.000.000

8.949.000.000

22

محمد پيرهادي

0

---

1

8.530.000.000

8.530.000.000

23

منيژه حكمت

3

7.430.000.000

1

700.000.000

8.130.000.000

24

پروانه مرزبان

3

7.220.000.000

1

745.000.000

7.965.000.000

25

محسن آقاعلي‌اكبري

1

600.000.000

1

6.544.761.450

7.144.761.450

26

علی رویین‌تن

3

7.400.000.000

1

450.000.000

7.850.000.000

27

آزیتا موگویی

1

4.500.000.000

1

3.000.000.000

7.500.000.000

28

نادر مقدس

2

5.300.000.000

1

1.800.000.000

7.100.000.000

29

علي لدني

1

500.000.000

1

6.500.000.000

7.000.000.000

30

فرامرز قریبیان

0

---

2

7.000.000.000

7.000.000.000

31

سيدامير پروين حسيني

2

3.100.000.000

1

3.800.000.000

6.900.000.000

32

مقصود جباري

1

2.000.000.000

1

4.500.000.000

6.500.000.000

33

محمدرضا شفيعي

1

4.000.000.000

1

2.500.000.000

6.500.000.000

34

علی قوی‌تن

3

3.980.000.000

2

2.000.000.000

5.980.000.000

35

ابوالفضل صفاری

2

4.100.000.000

2

1.850.000.000

5.950.000.000

36

مهدی گلی‌زاده

1

1.000.000.000

1

4.800.000.000

5.800.000.000

37

علی شاه‌حاتمی

1

4.000.000.000

2

1.000.000.000

5.000.000.000

38

رضا درميشيان

1

3.000.000.000

2

2000.000.000

5.000.000.000

39

مونا زندي حقيقي

0

---

1

4.900.000.000

4.900.000.000

40

محمد حيدري منفرد

1

1.100.000.000

1

3.500.000.000

4.600.000.000

41

محمدعلي حسين‌نژاد

1

3.500.000.000

1

700.000.000

4.200.000.000

42

همايون رضا عطاردي

1

300.000.0000

1

1.200.000.000

4.200.000.000

43

سيداحمد نجفي

2

2.500.000.000

1

1.650.000.000

4.150.000.000

44

ابوالفضل جليلي

1

2.500.000.000

8

1.600.000.000

4.100.000.000

45

علی حضرتی

1

2.000.000.000

1

1.800.000.000

3.800.000.000

46

عليرضا شجاع‌نوري

1

1.100.000.000

4

2.630.000.000

3.730.000.000

47

فريدون رسوليان

1

2.600.000.000

1

800.000.000

3.400.000.000

48

شراره رخام

0

---

2

3.250.000.000

3.250.000.000

49

فاطمه پوررحماني

0

---

2

3.200.000.000

3.200.000.000

50

سیدمحسن جاهد

1

1.150.000.000

2

1.850.000.000

3.000.000.000

51

علي انصاريان، شهرام دانش‌پور

0

---

1

3.000.000.000

3.000.000.000

52

وحيد اشتري تلخستاني

1

2.000.000.000

1

1.000.000.000

3.000.000.000

53

ياسمن نصرتي

2

2.600.000.000

1

300.000.000

2.900.000.000

54

جمال گلی

0

---

4

2.650.000.000

2.650.000.000

55

محمد قهرماني

0

---

2

2.600.000.000

2.600.000.000

56

عباس رافعی

1

1.850.000.000

1

700.000.000

2.550.000.000

57

محمدتقي مرادي، ساسان سالور، شعله مرادي

0

---

1

2.500.000.000

2.500.000.000

58

روح الله شمقدری

0

---

1

2.500.000.000

2.500.000.000

59

نسيم رفيعي قهفرخي

0

---

1

2.100.000.000

2.100.000.000

60

امير فلك‌انگيز، قاسم فهيم‌خواه

0

---

1

2.000.000.000

2.000.000.000

61

مهدي رحماني، سعيد عصمتي

0

---

1

2.000.000.000

2.000.000.000

62

احمد اطراقچي، محمود محمودي

0

---

1

2.000.000.000

2.000.000.000

63

حبیب‌الله کاسه‌ساز

0

---

1

2.000.000.000

2.000.000.000

64

محمد صدري

0

---

1

1.860.000.000

1.860.000.000

65

مسعود اطيابي

1

1.100.000.000

1

680.000.000

1.780.000.000

66

شفيعه آرزو اسحاقيان

0

---

1

1.760.000.000

1.760.000.000

67

عباس جهانبخش

1

500.000.000

2

1.200.000.000

1.700.000.000

68

سعيد آرمند

0

---

1

1.600.000.000

1.600.000.000

69

محمدعلي انوشه

0

---

1

1.546.400.000

1.546.400.000

70

حامد کلاهداری

0

---

1

1.500.000.000

1.500.000.000

71

مجيد توكلي

1

1.180.000.000

1

270.000.000

1.450.000.000

72

محسن زارعيان

0

---

1

1.400.000.000

1.400.000.000

73

مجتبی پیری

0

---

1

1.400.000.000

1.400.000.000

74

سامان سالور

1

800.000.000

1

500.000.000

1.300.000.000

75

حبیب کاوش

0

---

3

1.200.000.000

1.200.000.000

76

کیومرث رکنی

0

---

1

1.200.000.000

1.200.000.000

77

مجيد اسماعيلي

0

---

1

1.200.000.000

1.200.000.000

78

مهدي اللهياري

0

---

1

1.100.000.000

1.100.000.000

79

سعید شاهسواری

0

---

1

1.000.000.000

1.000.000.000

80

حسین بنی‌احمدی

0

---

1

1.000.000.000

1.000.000.000

81

عليرضا عزيزي

0

---

2

1.000.000.000

1.000.000.000

82

عباس ميردامادي

0

---

1

1.000.000.000

1.000.000.000

83

محسن مرادي دهفولي

0

---

1

900.000.000

900.000.000

84

حبيب احمدزاده

0

---

3

814.000.000

814.000.000

85

منوچهر زبردست

0

---

1

800.000.000

800.000.000

86

احمد عبدالهيان بلوچي

1

300.000.000

1

500.000.000

800.000.000

87

رضا سلامي

0

---

2

800.000.000

800.000.000

88

رخشان بنی‌اعتماد

0

---

1

700.000.000

700.000.000

89

بايرام فضلي

0

---

1

700.000.000

700.000.000

90

حسین صابری

1

250.000.000

1

400.000.000

650.000.000

91

عليقلي اميراحمدي

0

---

1

600.000.000

600.000.000

92

محمدمهدي مسگران

0

---

1

600.000.000

600.000.000

93

فرشاد فرشته حكمت

0

---

1

600.000.000

600.000.000

94

نادر طريقت

0

---

2

600.000.000

600.000.000

95

مژگان ایلانلو

0

---

1

600.000.000

600.000.000

96

كريم آتشي

1

30.000.000

2

500.000.000

530.000.000

97

فرامرز نورالهي

0

---

4

500.000.000

500.000.000

98

عبدالرضا منجزي

0

---

1

500.000.000

500.000.000

99

حسن ناظر

0

---

1

500.000.000

500.000.000

100

حسن توكل‌نيا

0

---

1

500.000.000

500.000.000

101

آلما فاضلي

0

---

1

500.000.000

500.000.000

102

هوتن زنگنه‌پور

0

---

1

500.000.000

500.000.000

103

محمدمهدي دادگو

0

---

3

450.000.000

450.000.000

104

غلامرضا گمركي

0

---

2

403.000.000

403.000.000

105

سيدحسين ميرشهابي، رضا پدري

0

---

1

400.000.000

400.000.000

106

سعيد جهانيان

0

---

1

400.000.000

400.000.000

107

محسن شايان‌فر

11

325.000.000

1

30.000.000

355.000.000

108

وحید اسماعیلی

0

---

1

300.000.000

300.000.000

109

مرضيه خطيب نقندري

0

---

1

300.000.000

300.000.000

110

سهيلا پورمحمدي لويه

0

---

1

300.000.000

300.000.000

111

رقيه حسيني

0

---

1

300.000.000

300.000.000

112

عباس پوربافرانی

0

---

1

250.000.000

250.000.000

113

عباس فکری دورباش

0

---

1

200.000.000

200.000.000

114

رامتين لوافي پور

0

---

1

200.000.000

200.000.000

115

مهدي افضلي

0

---

1

200.000.000

200.000.000

116

بابك محمدي‌املشي

0

---

1

200.000.000

200.000.000

117

علیرضا حیدری

0

---

1

180.000.000

180.000.000

118

داود آتش افروز

0

---

1

170.000.000

170.000.000

119

محسن مسافرچي

0

---

1

150.000.000

150.000.000

120

منوچهر شاهسواری

0

---

2

140.000.000

140.000.000

121

محمدرضا بادکوبه

0

---

1

100.000.000

100.000.000

122

ضياءبخش شجاعي‌مهر، كامبوزيا پرتوي

0

---

1

80.000.000

80.000.000

123

محمدرضا رئیسی

0

---

2

60.000.000

60.000.000

124

مصطفي نظري‌زاده كرماني

0

---

1

30.000.000

30.000.000