آیدین آغداشلو

هنوز چند روزی بیشتر از جنجال فروش تابلوی آیدین آغداشلو ، نقاش مشهور ایرانی در حراج تهران به قیمت ۱۲ میلیارد تومان نگذشته که این اثر آغداشلو بار دیگر و این بار با اتهام کپی بودن خبرساز شده است.

روز جمعه ۲۶ دی ماه تابلویی از آیدین آغداشلو به نام «خاطرات امید» در سیزدهمین دوره حراج تهران به قیمت پایه یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان عرضه شد و در نهایت به ۱۰ برابر این قیمت یعنی ۱۲ میلیارد تومان به فروش رسید.

 حراج تهران آیدین آغداشلو

به گزارش مووی مگ به نقل از روزیاتو، این تابلوی آغداشلو نه تنها گران ترین اثر سیزدهمین حراج تهران بود بلکه گران ترین اثر فروخته شده در تاریخ ۱۳ دوره ی حراج تهران هم نام گرفت و از این حیث رکورددار شد.

علیرضا سمیع آذر، مدیر حراج تهران و مشاور بخش خاورمیانه حراج بین المللی کریستیز درباره ی فروش تابلوی آیدین آغداشلو گفت: «۷ مجموعه‌ دار حاضر در سالن، شامل یک شخص حقوقی و ۶ شخص حقیقی در مزایده خرید اثر آغداشلو رقابت داشتند و شخصیت حقوقی در این رقابت برنده شد.»

البته اثر دیگری از آغداشلو هم در حراج امسال به قیمت ۶۰۰ میلیون تومان فروخته شد.

اما خبر فروش اثر آیدین آغداشلو به مبلغ ۱۲ میلیارد تومان در حراج تهران با واکنش بسیاری در رسانه های مختلف و فضای مجازی همراه بود.

نکته ای که حیرت و انتقاد بسیاری را نسبت به این اتفاق به دنبال داشته، حاشیه هایی با موضوع مسائل اخلاقی است که طی ماه های اخیر گریبانگیر این نقاش مشهور شده است. تعدادی از شاگردان آیدین آغداشلو در ماه های اخیر به دنبال جنبشی به نام «من هم» (MeToo) وی را در فضای مجازی و به ویژه توییتر متهم به آزار جنسی کردند، اتهامی اثبات نشده که آغداشلو آن را رد و شکایت خود را در این زمینه تسلیم دادگاه کرد.

در بخشی از واکنش‌ ها به موضوع ارائه اثر آغداشلو در حراج تهران انتقاد و عنوان شده است که اساساً چرا اثری از آغداشلو باید در حراج حضور پیدا کند.

 حراج تهران آیدین آغداشلو

اما سمیع آذر، مدیر حراج تهران در مصاحبه ای در پاسخ به این سؤال که با توجه به حاشیه‌ های اخیر آیدین آغداشلو و شایعاتی که درباره این نقاش وجود دارد، آیا بهتر نبود از پذیرش اثر او در این دوره از حراج امتناع می شد، گفت:

«ارایه اثر یک هنرمند در هر نمایشگاهی در گالری موزه و یا حراج، به معنای اظهارنظر درباره شرایط اخلاقی وی نیست؛ این موضوع در همه جای دنیا یک قاعده است. اثر هنری شخصیت مستقلی دارد، ممکن است هنرمندی از نظر اخلاقی بسیار قابل احترام باشد اما اثرش شایستگی ارائه را نداشته نباشد و یا برعکس. آثار دوره سیزدهم حراج تهران را مطابق معمول به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فرستادیم، همه آثار تایید و مهر شدند، دو اثر از آیدین آغداشلو هم جزء همین آثار بودند و مجوز گرفتند.

فراتر از شبهات و شایعه‌ها، آنچه که ما درباره آقای آغداشلو می‌دانیم این است که او شاکی ندارد اما خود او چندین فقره شکایت با عنوان افترا و تشویش اذهان عمومی تقدیم دستگاه قضایی کرده است. وی در حال حاضر شاکی است و کسانی‌که به او تهمت زده‌اند متشاکی. اگر هم شکایتی باشد باید بررسی شود و مقام محترم قضایی در این خصوص حکم دهد.

در چنین وضعیتی ما نمی‌توانیم پیشاپیش قضاوتی انجام دهیم و بگوییم لابد شایعات درست است و بر این اساس اثر هنرمندی را که همیشه در حراج تهران و اغلب حراج ها بوده؛ صرفا به خاطر شائبه‌ها خارج کنیم.»

اما حواشی تابلوی آیدین آغداشلو به همین جا ختم نمی شود.

برخی معتقدند اثر ۱۲ میلیاردی او نوعی کپی‌ برداری از ایده ی اثر پیرو دلا فرانچسکو با نام «دوک و دوشس» است و برخی دیگر نیز این اثر را کپی اثری از دومنیکو گرلاندایو نقاش قرن پانزدهم ایتالیا ذکر کرده اند.

با این حال، درمورد تعریف علمی اقتباس، الهام یا کپی کردن و مصداق های آن و اینکه اثر آغداشلو در کدام دسته قرار می گیرد، اتفاق نظر وجود ندارد.

 حراج تهران آیدین آغداشلو

تصویر بالا: تابلوی دوک و دوشس اثر پیرو دلا فرانچسکو

درباره اثر «خاطرات امید» در کاتالوگ سیزدهمین دوره حراج تهران آمده است: «اثر پیش‌رو یکی از متأخرترین آثار هنرمند از مجموعه خاطرات انهدام است؛ مجموعه‌ای که بیش از چهل سال است ادامه یافته و بخشی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین آثار نقاش را شامل می‌شود. اهمیت این مجموعه جدای از استمرار سال‌های متوالی، از نگرش خاص هنرمند به هستی ناشی شده و به عنوان اصلی‌ترین وجه تفکربرانگیز خلق اثر هنری او محسوب می‌شود. انسان‌های تصویر شده در این مجموعه، به فرد خاص تاریخی و یا اسطوره‌ای اشاره ندارند، بلکه مفهوم انسان را در کلی‌ترین و اصیل‌ترین صورت خود تصویر می‌کنند که به واسطه دور شدن از مرزهای اخلاق و سنت‌های گذشته، در حال تخریب و مرگی تدریجی است.»

 حراج تهران آیدین آغداشلو

در معرفی این مجموعه آمده است که مجموعه «انهدام» با برداشت از نقاشی‌های رنسانس بازآفرینی و بعد منهدم می‌شوند. اما گویا در عنوان و محتوای اثر اخیر برخلاف آثار پیشین، به جای انهدام، امید دیده می‌شود: «هرچند به واسطه دارا بودن مفهوم زندگی و زوال، کمال و نقصان در ادامه مجموعه انهدام است، ولی به واسطه تغییری ظریف، نشان از ایمان قلبی و خوشبینانه نقاش در یکی از بحرانی‌ترین سال‌های قرن حاضر است. در این نقاشی، بر خلاف آثار پیشین، این بار تخریب و از میان رفتن نه در پیکره بلکه در فضای پیرامون آن‌ها بازنمایی شده است.»

رکورددار حراج تهران، یعنی تابلوی نقاشی دو لته «خاطرات امید» از مجموعه «خاطرات انهدام» آیدین آغداشلو با تکنیک گواش و مدادرنگی خلق شده است.


خواندن مقالات زیر توسط مووی مگ پیشنهاد می شود :

سیزده زن آیدین آغداشلو را به آزار جنسی متهم کردند!

نقاشی آیدین آغداشلو از جلد کتاب شازده احتجاب حذف شد!

لاله صبوری، آیدین آغداشلو را به آزار جنسی متهم کرد!