235234242

جشنواره فیلم فجر در سه دهه‌ عمرش محلی برای رقابت کارگردانان نسل‌های مختلف سینمای ایران و معرفی استعداد‌های جدید بوده است.

مازیار شیبانی: جشنواره فیلم فجر که از بهمن ماه سال 1361 آغاز شده، بدون وقفه تا امروز ادامه یافته و هر سال بخشی بر آن افزوده یا گاهی از آن کم شده است. نگاهی به کارنامه سی ساله جشنواره فیلم فجر در خصوص تعداد فیلم‌های شرکت کننده در بخش مسابقه سینمای ایران و آثاری که جوایز بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را به خود اختصاص داده‌اند، می‌تواند نمای مناسبی از شرایط کلی سینمای کشور ارایه کند.

جشنواره فیلم فجر توسط بنیاد سینمایی فارابی و زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می‌شود. بنیانگذاران این جشنواره در پی بستری برای بررسی فیلم‌های تولید شده در طول‌‌ همان سالی که جشنواره برگزار می‌شود و جهت دهی آثار سال‌های بعد بوده‌اند. به همین دلیل در ابتدا تا برگزاری چهاردهمین جشنواره فیلم فجر در سال 1364، جشنواره فقط به بررسی فیلم‌های ایرانی می‌پرداخت و در کنار آن برخی آثار خارجی نیز مورد توجه و مطالعه قرار می‌گرفت.

از دوره چهاردهم، جشنواره فیلم فجر به صورت بین المللی برگزار شد. یعنی فیلم‌های خارجی که در آن شرکت می‌کردند، به رقابت با یکدیگر می‌پرداختند. همواره در بخش بین الملل چند فیلم ایرانی نیز حضور می‌یافتند که این اتفاق شاخص و معیار مناسبی برای سنجش در اختیار سیاستگذاران سینمایی کشور قرار می‌داد تا بتوانند آثار قابل قبول ایرانی را با ساخته سینمایی دیگر کشورهای جهان به مقایسه بگذارند.

شاید یکی از جذاب‌ترین بخش این محک معرفی بهترین فیلم و بهترین کارگردان باشد. هر چند در این انتخاب همواره اما و اگرهای زیادی وجود داشته است، ولی نگاهی کلی به فهرست کارگردان‌هایی که برای انتخاب اثرشان و خودشان به عنوان بهترین تلاش کرده‌اند، می‌تواند روند حرکتی سینمای ایران تا حدود زیادی روشن کند.

  خبرآنلاین

                                                                                                                                                                         حضور کارگردانان سینمای ایران در سی دوره جشنواره فجر

 
دوره‌های جشنواره فیلم فجر
تعداد فیلم‌های شرکت کننده در بخش مسابقه سینمای ایران
 
کارگردان‌های شاخص
 
استعدادهای جدید
 
جایزه بهترین فیلم
 
جایزه بهترین کارگردانی
اولین دوره جشنواره فیلم فجر
1361
بخش کودکان و نوجوانان 1 فیلم
بخش مسابقه فیلم های بلند 4 فیلم
مسعود کیمیایی
بهرام بیضایی
علی حاتمی
فریبرز صالح
رضا میرلوحی
هیچ فیلمی عنوان الگو و بهترین را دریافت نکرد
هیچ کارگردانی عنوان برتر را دریافت نکرد
دومین دوره جشنواره فیلم فجر
1362
بخش سینمای ایران 37 فیلم
بخش سینمای حرفه ای 24 فیلم
خسرو سینایی
علیرضا داود نژاد
منصور تهرانی
محسن مخملباف
سعید حاجی میری
حسن هدایت
رسول صدرعاملی
هیات داوران هیچ یک از فیلم‌ها را شایسته دریافت جایزه بهترین فیلم ندانست
خسرو سینایی
برای فیلم هیولای درون
سومین دوره جشنواره فیلم فجر
1363
مسابقه نخستین آثار فیلمسازان 20 فیلم
مسابقه فیلم های بلند 20 فیلم
علی حاتمی
زاون قوکاسیان
سیروس الوند
یداله صمدی
محمدعلی نجفی
رسول ملاقلی پور
کیومرث پور احمد
امیر قویدل
مترسک
ساخته حسن محمدزاده
یدالله صمدی
برای فیلم مردی که زیاد می‌دانست
چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر
1364
مسابقه فیلم های بلند 22 فیلم
ساموئل خاچیکیان
عباس کیارستمی
ابوالفضل جلیلی
یداله صمدی
محسن مخملباف
محمد متوسلانی
علی ژکان
مسعود جعفری جوزانی
محمدرضا هنرمند
مرضیه برومند
محمد علی طالبی
اولی‌ها
ساخته عباس کیارستمی
و
بهار
اثر ابوالفضل جلیلی
کیانوش عیاری
برای فیلم تنوره دیو
پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر
1365
مسابقه فیلم های بلند 20 فیلم
داریوش مهرجویی
مهدی صباغ زاده
محمدعلی نجفی
عباس کیارستمی
مسعود جعفری جوزانی
حسن هدایت
ناصر تقوایی
ابراهیم فروزش
کیومرث پور احمد
پوران درخشنده
ابراهیم حاتمی کیا
داریوش فرهنگ
پرواز در شب
به کارگردانی رسول ملاقلی پور
عباس کیارستمی
برای فیلم خانه دوست کجاست؟
ششمین دوره جشنواره فیلم فجر
1366
مسابقه سینمای ایران 27 فیلم
محمدعلی نجفی
محمدرضا هنرمند
بهرام بیضایی
بهرام ری پور
خسرو سینایی
داریوش عیاری
رخشان بنی اعتماد
فریدون جیرانی
سیف اله داد
هیئت داوران هیچ فیلمی را به عنوان اثر برتر انتخاب نکرد
کیانوش عیاری
برای فیلم آن سوی آتش
هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر
1367
مسابقه سینمای ایران 22 فیلم
رسول ملاقلی پور
مهدی فخیم زاده
ابراهیم حاتمی کیا
کیانوش عیاری
رخشان بنی اعتماد
محسن مخملباف
مسعود کیمیایی
مجتبی راعی
بهروز افخمی
کمال تبریزی
امراله احمدجو
سعید ابراهیمی فر
در مسیر تندباد
به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی
محسن مخملباف
برای فیلم بای سیکل ران
هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر
1368
مسابقه سینمای ایران 18 فیلم
ناصر تقوایی
رخشان بنی اعتماد
مسعود کیمیایی
عباس کیارستمی
علی حاتمی
داریوش مهرجویی
ابراهیم حاتمی کیا
احمدرضا درویش
تهمینه میلانی
علیرضا رئیسیان
علیرضا سمیع آذر
مهاجر
اثر ابراهیم حاتمی‌کیا
داریوش مهرجویی
برای فیلم هامون
نهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1369
مسابقه سینمای ایران با 12 فیلم
بهروز افخمی
یداله صمدی
داریوش فرهنگ
محسن مخملباف
واروژ کریم مسیحی
شهریار پارسی پور
ابوالحسن داودی
کامبوزیا پرتوی
محمدمهدی عسگرپور
آپارتمان شماره 13 به کارگردانی یداله صمدی
واروژ کریم مسیحی
برای فیلم پرده آخر
دهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1370
مسابقه سینمای ایران با 25 فیلم
ابراهیم حاتمی کیا
بهرام بیضایی
محسن مخملباف
مهدی فخیم زاده
رخشان بنی اعتماد
علیرضا داود نژاد
مهدی صباغ زاده
داریوش مهرجویی
علی شاه حاتمی
بزرگمهر رفیعا
مسعود کرامتی
عزیزاله حمیدنژاد
عبداله باکیده
نیاز
کاری از علیرضا داودنژاد
رخشان بنی اعتماد
برای فیلم نرگس
یازدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1371
مسابقه سینمای ایران 38 فیلم
مسعود جعفری جوزانی
مسعود کیمیایی
سیامک شایقی
ساموئل خاچیکیان
داریوش مهرجویی
رسول ملاقلی پور
ابراهیم حاتمی کیا
جواد شمقدری
احمد امینی
سیروس مقدم
محمدحسین حقیقی
از کرخه تا راین
اثر ابراهیم حاتمی کیا
سیروس الوند
برای فیلم یکبار برای همیشه
دوازدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1372
مسابقه سینمای ایران 24 فیلم
ساموئل خاچیکیان
بهرام ری پور
بهروز افخمی
کیومرث پوراحمد
محمدعلی طالبی
احمدرضا معتمدی
فرج اله سلحشور
شفیع آقامحمدیان
هیچ فیلمی به عنوان بهترین فیلم معرفی نشد.
محمد بزرگ نیا
برای فیلم جنگ نفت کش‌ها
سیزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1373
مسابقه سینمای ایران 37 فیلم
حسن هدایت
کامبوزیا پرتوی
کیومرث پوراحمد
داریوش مهرجویی
مسعود کیمیایی
داود میرباقری
جعفر پناهی
شهرام اسدی
روز واقعه
به کارگردانی شهرام اسدی
داریوش مهرجویی
برای فیلم پری
چهاردهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1374
مسابقه سینمای ایران با 42 فیلم
رسول ملاقلی پور
کمال تبریزی
محسن مخملباف
ابراهیم حاتمی کیا
مسعود کیمیایی
فریدون حسن پور
عبدالحسین برزیده
ابوالقاسم طالبی
پدر
کاری از مجید مجیدی
کیومرث پوراحمد
برای فیلم خواهران غریب
پانزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1375
مسابقه سینمای ایران با 44 فیلم
داریوش مهرجویی
علی ژکان
شاپور قریب
ایرج قادری
محمود کلاری
فرهاد مهرانفر
پرویز شهبازی
عباس رافعی
بچه‌های آسمان ساخته مجید مجیدی
مجید مجیدی
برای فیلم بچه‌های آسمان
شانزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1376
مسابقه سینمای ایران 21 فیلم
ابراهیم حاتمی کیا
رخشان بنی اعتماد
داود میرباقری
مسعود کیمیایی
کمال تبریزی
داریوش مهرجویی
خسرو معصومی
سمیرا مخملباف
سعید حاجی میری
آژانس شیشه‌ای
به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا
ابراهیم حاتمی‌کیا
برای فیلم آژانس شیشه‌ای
هفدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1377
مسابقه سینمای ایران 20 فیلم
فریدون جیرانی
کمال تبریزی
ابراهیم حاتمی کیا
مجید مجیدی
مسعود کیمیایی
حمید جبلی
مهدی هاشمی
ناصر هاشمی
هیوا
ساخته رسول ملاقلی پور
رسول ملاقلی پور
برای فیلم هیوا
هجدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1378
مسابقه سینمای ایران 19 فیلم
بهمن فرمان آرا
خسرو سینایی
احمدرضا درویش
مسعود کیمیایی
داریوش مهرجویی
پرویز شیخ طادی
رفیع پیتز
بوی کافور عطر یاس کاری از بهمن فرمان آرا
بهمن فرمان آرا
برای فیلم بوی کافور عطر یاس
نوزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1379
مسابقه سینمای ایران 23 فیلم
مجید مجیدی
ابراهیم فروزش
بهرام بیضایی
رضا میرکریمی
محمدعلی سجادی
کیانوش عیاری
سامان مقدم
مازیار میری
ایرج کریمی
باران
به کارگردانی مجید مجیدی
مجید مجیدی
برای فیلم باران
بیستمین دوره جشنواره فیلم فجر
1380
مسابقه سینمای ایران با 21 فیلم
ناصر تقوایی
مرضیه برومند
رسول ملاقلی پور
فریدون جیرانی
داریوش مهرجویی
ابراهیم حاتمی کیا
وحید موسائیان
رهبر قنبری
علیرضا امینی
حمید فرخ نژاد
خانه‌ای روی آب کاری از بهمن فرمان آرا
رسول صدرعاملی
برای فیلم من ترانه 15 سال دارم
بیست و یکمین دوره جشنواره فیلم فجر
1381
مسابقه سینمای ایران با 22 فیلم
کمال تبریزی
فریدون جیرانی
تهمینه میلانی
مسعود کرامتی
مجتبی راعی
رضا میرکریمی
محمد رسول اف
اصغر فرهادی
عبدالرسول گلبن حقیقی
دیوانه از قفس پرید به کارگردانی احمدرضا معتمدی
رضا میرکریمی
برای اینجا چراغی روشن است
بیست و دومین دوره جشنواره فیلم فجر
1382
مسابقه سینمای ایران 34 فیلم
بهروز افخمی
مهدی فخیم زاده
رسول ملاقلی پور
پوران درخشنده
مسعود کیمیایی
عزیزاله حمید نژاد
احمدرضا درویش
حمید نعمت اله
ایرج کریمی
سامان سالور
مهدی کرم پور
میهمان مامان ساخته داریوش مهرجویی
احمدرضا درویش
برای فیلم دوئل
بیست و سومین دوره جشنواره فیلم فجر
1383
مسابقه سینمای ایران 22 فیلم
مجید مجیدی
پرویز شیخ طادی
فریدون جیرانی
کمال تبریزی
علی رفیعی
انسیه شاه حسینی
محسن امیریوسفی
بیژن میرباقری
خیلی دور، خیلی نزدیک
کاری از رضا میرکریمی
مجید مجیدی
برای فیلم بید مجنون
بیست و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر
1384
مسابقه سینمای ایران 24 فیلم
ابراهیم حاتمی کیا
خسرو معصومی
اصغر فرهادی
فریدون جیرانی
سامان مقدم
محمدرضا ورزی
شاهد احمدلو
ابراهیم شیبانی
مونا زندی حقیقی
مانی حقیقی
مسعود آب پرور
امید بنکدار
کیوان علیمحمدی
مهرداد خوشبخت
به نام پدر
ساخته ابراهیم حاتمی کیا
اصغر فرهادی
برای فیلم چهارشنبه سوری
بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر
1385
مسابقه سینمای ایران 28 فیلم
سعید ابراهیمی فر
داریوش مهرجویی
پوران درخشنده
کیومرث پوراحمد
رخشان بنی اعتماد
مسعود کیمیایی
خسرو سینایی
بهرام توکلی
عبدالرضا کاهانی
مسعود فضلی
مسعود ده نمکی
پوریا آذربایجانی
مهرداد فرید
روز سوم
به کارگردانی علیرضا جلالی
محمدحسین لطیفی
برای فیلم روز سوم
بیست و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر
1386
مسابقه سینمای ایران 24 فیلم
کمال تبریزی
سیامک شایقی
فرزاد موتمن
رسول صدرعاملی
مانی حقیقی
رضا میرکریمی
خسرو معصومی
مجید مجیدی
پناه بر خدا رضایی
پریسا بخت آور
روح اله حجازی
به همین سادگی کاری از سیدرضا میرکریمی
مجید مجیدی
برای فیلم آواز گنجشک­ها
بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر
1387
مسابقه سینمای ایران 25 فیلم
بهرام بیضایی
اصغر فرهادی
بیژن میرباقری
حمید نعمت اله
ابراهیم فروزش
تهمینه میلانی
حسن فتحی
فریدون حسن پور
واروژ کریم مسیحی
محمدهادی کریمی
مسعود اطیابی
مسعود نقاش زاده
تردید
به کارگردانی واروژ کریم‌مسیحی
اصغر فرهادی
برای فیلم درباره الی
بیست و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر
1388
مسابقه سینمای ایران 26 فیلم
ابراهیم حاتمی کیا
علیرضا امینی
علیرضا رئیسیان
بهرام توکلی
به رنگ ارغوان اثر ابراهیم حاتمی کیا
برای فیلم به رنگ ارغوان
بیست و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر
1389
مسابقه سینمای ایران 34 فیلم
اصغر فرهادی
مسعود کیمیایی
بهروز افخمی
ابراهیم حاتمی کیا
داریوش مهرجویی
مازیار میری
کمال تبریزی
علی رفیعی
مرتضی احمدی هرندی
حمید بهمنی
جدایی نادر از سیمین
به کارگردانی اصغر فرهادی
اصغر فرهادی
برای فیلم جدایی نادر از سیمین
سی امین دوره جشنواره فیلم فجر
1390
مسابقه سینمای ایران 31 فیلم
عبدالرضا کاهانی
مانی حقیقی
علی مصفا
خسرو معصومی
داریوش مهرجویی
جواد اردکانی
منوچهر هادی
محمدعلی آهنگر
حمید امجد
پیمان معادی
وحید اسلامی
مانلی شجاعی فرد
رضا عطاران
نارنجی پوش
به کارگردانی داریوش مهرجویی
رضا عطاران
برای فیلم خوابم می آد