هر اندازه که تماشای «گذشته» با زبان اصلی و زیرنویس فارسی برایمان لذت بخش بود تماشای نسخه دوبله شده این فیلم که به تازگی در شبکه خانگی هم عرضه شده رنج آور است!حتی اگر چنان که باید دوبله باز نباشی و فیلمهای کلاسیک تاریخ سینما را هم با زیرنویس و صدای اصلی تماشا کرده باشی باز هم این کیفیت پایین به شدت به چشم می آید. زمانی که علی سرتیپی پخش کننده «گذشته» در ایران از این سخن گفت که برای ارتباط برقرار کردن تمامی گروههای سنی با فیلم نسخه ای دوبله شده از آن هم آماده شده و اکران می شود خودم را آماده کرده بودم برای یک دوبله رویایی و ماندگار.

اما تماشای نسخه دوبله فیلم از همان دقایق ابتدایی روحت را آزار می دهد. فارغ از سینک نبودن صداها با تصویر که در برخی جاها به شدت به چشم می آید عدم وجود یک مدیر دوبلاژ مسلط که بتواند حس و حال صحنه را به صداپیشگان القاء کند باعث شده دوبله فارسی فیلم شبیه باشد به نمایشنامه خوانی گروههای آماتور دانشجویی.

دوبلورهای کار که نه از میان حرفه ای های این حیطه که از بین رفقای بازیگر اصغر فرهادی انتخاب شده اند چنان تخت و بی حوصله دیالوگها را ادا کرده اند که اگر ندانی در حال تماشای «گذشته» هستی فکر می کنی سروکار داری با آثاری که شبکه هایی مانند GEM و FARSI1 دوبله می کنند.

تنها کافی است مقایسه ای کنیم مابین کاراکترهای «توپراک» و «مارین» که اولی برآمده از سریالی زرد در GEM است و دومی کاراکتر اصلی «گذشته». همین قدر بدانید کیفیت ادای دیالوگهای ساره بیات برای «مارین» کاملا در امتداد صدایی است که دوبلور «توپراک» با آن سخن می گوید. تازه باز اگر در «شمیم عشق» تعارضات اخلاقی به جدل انجامیده و صدای دوبلور کمی بالا می رود اما در «گذشته» حتی در حساس ترین برهه ها هم فرکانس صوتی ساره بیات کمترین تغییری نمی کند.

image635156995054028132

اگر بخواهیم دوبله فیلم «گذشته» را به صورت ریاضی معادلسازی کنیم بدون شک به تابع خطی Y=c می رسیم که در آن  تابع از دوسو در وضعیتی ایستا سیر کرده و همین ایستایی باعث می شود مشتقات متوالی آن صفر شود. دوبله «گذشته» هم چنین وضعیتی دارد؛ آن قدر بی حس، بی هیجان، خسته کننده و یکنواخت است که حتی خوش و بشهای «احمد» و «شهریار» که در نسخه اصلی به زبان فارسی انجام شده بود نیز به دل نمی نشیند.

نمی دانم چرا اصغر فرهادی که کارگردان کاربلدی هم هست و همواره سعی می کند تیم تولیدش را از میان باتجربه های هر حیطه ای انتخاب کند در دوبله «گذشته» روشی صددرصد غیرحرفه ای را در پیش گرفته و به جای استخدام یک مدیر دوبلاژ حرفه ای، خودش به عنوان ناظر دوبله فعالیت کرده است؟ آیا می توانیم از ایشان بپرسیم برمبنای کدام تجربه ای جرأت ورود به عرصه دوبله و از آن مهمتر انتخاب دوبلور را کرده اند. تبحر فرهادی در انتخاب بازیگر بر کسی پوشیده نیست اما چه کسی گفته می توان با انتخاب بازیگر و تمرین دوازده روزه با آنها در یک پلاتوی مخصوص بازیگران را به توانایی دوبله رساند؟

جالب اینجاست که صداپیشگان این کار و حتی کسی مانند علی مصفا هم به صراحت از اینکه دوبله برایش کار عذاب آوری بوده سخن گفته پس دلیل استفاده از این کارنابلدان چه می تواند باشد جز انجام کاری متفاوت. از ساره بیات گرفته تا مصفا، سحر دولتشاهی و حتی علی سرابی که صداپیشگی را در «کلاه قرمزی» تجربه کرده همه و همه دیالوگهای خود را بدون کمترین درگیری با افت و فرود فیلم ادا کرده اند و در این بین فقط دوبله مسعود رایگان به جای «قاضی» است که به دل می نشیند. آن هم بیشتر به آن دلیل است که تصویر قاضی را جز در یک پلان نمی بینیم و فقط صدای رسای او را می شنویم.

«جرم» با دوبله سرپا می شود و «گذشته» با دوبله، خاکستری!

می گویند متفاوت جلوه کردن یکی از سریعترین راههای رسیدن به موفقیت است اما این برای شرایطی است که یک گنجینه عظیم دوبله پیش رویت نداشته باشی. وقتی آدمهایی مانند محمود قنبری، جلال مقامی، سعید مظفری، ناصر طهماسب، چنگیز جلیلوند، ابوالحسن تهامی، امیرهوشنگ زند و اکبر منانی همچنان زنده و سرحال هستند و عاشق کمک به صنعت دوبله آیا این عقلانی است که دور نام دوبله حرفه ای را خط کشیده و یکی از بی نظیرترین آثار سینمای ایران را با یک دوبله غیرحرفه ای در حد سریالهای ترک شبکه GEM نزول داد؟

در برابر دوبله «گذشته» نسخه دوبله شده «جرم» هم پیش رویمان قرار دارد؛ مسعود کیمیایی با استفاده از حرفه ای های عرصه دوبلاژ در دوبله «جرم» کاری می کند که حتی آنها که فیلم را دوست ندارند برای تماشای نسخه دوبله شده آن علاقه نشان دهند و فرهادی کاری می کند که خاطره تصاویر زیبای «گذشته» با دوبلورهایی کارناشناس، خاکستری شود.

 

ذره بین : اصغر جان اسکار گرفتی فکر کردی همه فن حریف شدیا !

 

شبکه ایران