نقد و بررسی فیلم مرد بازنده

خلاصه داستان:

احمد (جواد عزتی) کارآگاهی است که درگیر پرونده قتل جوانی می شود. جوانی که در یک شرکت کار می کرده و صاحبین آن شرکت هم روابط مستقیمی با برخی مقامات دارند و...

کارگردان:

محمدحسین مهدویان: کارگردان پرکار سال های اخیر سینما که آثاری مانند «ایستاده در غبار» ، «ماجرای نیمروز» و سریال «زخم کاری» را در کارنامه اش ثبت کرده است.

نقد فیلم «مرد بازنده»:

وضعیت «مرد بازنده» بیش از هرچیز دیگر، به حال و روز محمدحسین مهدویان شباهت دارد. کارگردانی که از دل آثار سفارشی در سینمای ایران ظهور کرد و پس از توجه و حمایت های گسترده، به ساخت آثار اجتماعی در سینما روی آورد تا توانایی های خود را در ژانر های مختلف محک بزند اما هر بار با اثری ضعیف تر به سینما بازگشت. «لاتاری» و «درخت گردو» از جمله آثار سینمایی مهدویان بودند که با ایرادات ریز و درشت همراه بودند و حال این کارگردان با درام جنایی «مرد بازنده» به سینما بازگشته تا بتواند شانس خود را در یک اثر شبه نوآر آزمایش کند.

مهدویان در ساخت «مرد بازنده» بار دیگر به سراغ عادت های قدیمی خودش از جمله استفاده از لنزهای تله و نماهای دور رفته است. فارغ از شناسه هایی که مهدویان بر روی اثرش گذاشته، مطابق انتظار فیلم جدید او باز هم در بخش فیلمنامه ایرادات مختلفی دارد که باعث می شود اثر جدید او نیز به موفقیتی دست پیدا نکند. مهم ترین عنصر در روایت یک قصه کارآگاهی، ضد قهرمان اصلی داستان است. عنوان «مرد بازنده» اشاره به مردی شکست خورده دارد که قرار است به جنگ فساد برود و در این راه از زندگی اش مایه بگذارد. اما فیلمساز به طور عجیبی از ارائه جزئیات به مخاطب خودداری می کند و هیچ اشاره ای به زندگی احمد نمی کند. به نظر می رسد که تمام خلاقیت های مهدویان در شخصیت پردازی احمد، اشاره نمادین به دندان دردش باشد که نمادگرایی کهنه و کلیشه ای محسوب می شود.

نقد و بررسی فیلم مرد بازنده

از این روست که تماشاگر در همان دقایق اولیه فیلم زمانی که احمد از دندان درد می گوید، متوجه می شود که او معضل بزرگی که دارد که به زندگی او آسیب رسانده (دچار عفونت شده) و او باید هرچه سریعتر آن را سر و سامان دهد (دندان لق را خارج کند). چنین نمادگرایی سطحی باعث شده اثر کارآگاهی مهدویان که اصولاً باید باهوش باشد و از تماشاگر نکته سنج چند پله جلوتر باشد، به ورطه سطحی نگری بیفتد و به سختی راهی برای برون رفت از وضعیت بحرانی اش بیابد.

نکته مهم دیگر درباره «مرد بازنده» ژست عجیب و غریب فیلمساز در تلاش برای آشکارسازی فساد در کلیت سیستم است. مهدویان بهتر از هر کارگردان دیگری می داند تحت هیچ شرایط امکان پرداخت به چنین سوژه ای در سینمای ایران وجود ندارد (و البته اگر هم می داشت، مهدویان کارگردانی نبود که به سراغش برود!) اما او در فیلم با موتیف های مکرر سعی در ارجاع به فسادی بزرگ و سیستماتیک دارد که به هیچ عنوان در فیلم کارکردی ندارد. در «مرد بازنده»، افراد موازی در پرونده قتل وارد ماجرا می شوند اما فیلمساز تحت هیچ شرایطی به سراغ آن ها نمی رود و حتی آن ها را معرفی هم نمی کند! زمانی هم که صحبت از فساد گسترده می شود، ماجرا در حد یک عاشقانه شکست خورده از دو همسایه قبلی تقلیل پیدا می کند و ماهی بزرگ تر به حال خود رها می شود تا شاید در آینده کسی بیاید و به آن رسیدگی کند!

نقد و بررسی فیلم مرد بازنده

جواد عزتی که برای بازی در نقش احمد حداقل می بایست 20 سال پیرتر می شد، تا حدی توانسته از پس ایفای نقش خود برآید اما با این حال، جدیت او در نقش احمد چندان باور پذیر نیست و لحن بیان او هم کار را خراب تر کرده است. بازی او در برخی از سکانس ها از جمله سکانس عجیب و غریب و گنگستری بستن فرد به ریل قطار که هیچ ربطی به فضای قصه ندارد نیز کار را خراب تر کرده است. دیگر بازیگران فیلم هم که اغلبشان همان بازیگران «زخم کاری» هستند نیز بازی چندان درخشانی از خود ارائه نداده اند.

در تمام آثار کاراگاهی مطرح جهان که داعیه مبارزه با فساد دارد، سازندگان از دل یک درام (گاه نوآر و گاه عاشقانه) به دل سیستم می زنند تا آگاهی بزرگ تری به تماشاگر بدهند. اما سینمای ایران چنین خاصیتی ندارد و اصولاً سینمای بی مسئله ای است. به طور مشخص، «مرد بازنده» هم ابداً اثری نیست که بخواهد کاری به فساد داشته باشد. فیلم جدید مهدویان تنها ژست فیلمسازی است که به هر روش ممکن سعی می کند تا خود را در مقام یک منتقد از وضعیت کنونی جا بزند اما نمی داند که خود برآمده از چنین وضعیتی است! «مرد بازنده» نه ضد قهرمان می سازد، نه قهرمان دارد و نه حتی در روایت قصه به اندازه کافی جاه طلب است؛ «مرد بازنده» از عنوانش هم بازنده تر است!

 

10

 

 

 

 

منتقد: میثم کریمی

این مطلب به‌صورت اختصاصی برای سایت " مووی مگ " به نگارش درآمده و برداشت از آن جز با ذکر دقیق منبع و اشاره به سایت مووی مگ، ممنوع بوده و شامل پیگرد قانونی می‌گردد.

به صفحه اینستاگرام مووی مگ بپیوندید

 

 

نام فیلم: مرد بازندهدانلود مرد بازنده

کارگردان: محمدحسین مهدویان

فیلمنامه: ابراهیم امینی، حسین حسنی، محمدحسین مهدویان

تهیه‌کننده: امیر بنان

مدیر فیلم‌برداری: هادی بهروز

بازیگران:

جواد عزتی

رعنا آزادی ور

بابک کریمی

آناهیتا درگاهی