نقد و بررسی فیلم Cowboys & Aliens ( کابوی ها و بیگانگان )

هفته هاست که شاهد ورود انواع و اقسام فیلمهای اَبرقهرمانی هستیم. در چند سال گذشته به مرور شخصیت هایی نظیر « مرد عنکبوتی » ، « هالک » و « سوپرمن » به سینماها آمده بودند اما در تابستان امسال چند اَبرقهرمان نظیر «ثور»، «کاپیتان آمریکا» و « فانوس سبز » یکدفعه بر سر تماشاگران خراب شدند و او را از هرچی قهرمان است، بی نیاز کردند. اما فیلمی که اکنون قصد معرفی آن را دارم چندان ربطی به این قهرمان ها ندارد و تنها شباهتی که با فیلمهای نامبرده دارد این است که این هم به مانند آنها وظیفه ایی به جز خالی کردن جیب تماشاگر با سوژه ایی به شدت احمقانه ندارد. اینبار داستان درباره حمله موجودات فضایی است که قصد نابودی زمین به دلائل کاملا شخصی را دارند. اما شاید از خود بپرسید که ” خب این داستان که تکراری است” ، اما باید خدمتتان عرض کنم که حساب این فیلم از بقیه جداست. ما در دهه های گذشته فیلمهایی نظیر « روز استقلال » را شاهد بودیم که در آن ، ایالات متحده به عنوان نماینده زمین به جنگ با موجودات فضایی می رفت. در آن فیلم تاکید بسیاری بر قدرت نیروی هوایی ایالات متحده شده بود اما حالا بعد از گذشت بیش از یک دهه از آن دوران ، فیلمی اکران شده که در آن گاوچران ها به جنگ فضایی ها می روند!. « کابوی ها & بیگانگان » براساس یک کمیک گرافیکی که در سال 2006 منتشر شده بود ساخته شده است. کمیک مذبور از حیث اعتبار در مقایسه با دیگر کمیک های تازه وارد، از اعتبار چندانی برخوردار نیست اما با اینحال اینقدری پتانسیل داشته که بتواند دستمایه ساخت یک فیلم سینمائی با بودجه ایی قابل توجه باشد. مطمئنم اگر کسانی مثل سرجیو لئونه یا جان وین زنده بودند، با تماشای این فیلم خودکشی می کردند!.

فیلم با صحنه ایی آغاز می شود که در آن یک مرد ( دنیل کریگ) ناگهان در یک ناکجاآباد از خواب بلند می شود و هیچ چیز هم از گذشته اش به یاد نمی آورد. او نه می داند از کجا آمده ، کی بوده ، اینجا چه کار می کند و مهمتر از همه اینکه یک شی هم که به دست چپش وصل است و قابلیت جدا شدن از دست اش را هم ندارد، از کجا آمده است!. بهرحال او بلند می شود و بعد از طی مسافتی، به شهر می رسد. در این شهر همانطور که در مرام گاوچران ها است، استقبالی از از این غریبه نمی شود که هیچ، بجایش حتی به نوعی همه از وی طلبکار هم می شوند!. مرد تنها بزودی در این شهر شناسایی می شود، او جک لانرگان نام دارد ، و یک خلافکار کاملاً حرفه ایی است که 1 میلیون دلار هم برای دستگیری اش جایزه تعیین کرده اند!. جک از این اتهامات و اقداماتی که انجام داده بی اطلاع است ولی گوش مسئولین شهر به این حرفها بدهکار نیست و آنها قصد دارند تا جک را تحویل مقامات دهند. در این گیر و دار ناگهان سر و کله موجودات و سفینه های فضایی پیدا می شود. آنها شهر را به وحشت می اندازند و هیچکس هم نمی تواند مقابل آنها ایستادگی کند. اما اگرچه مردم عادی نمی توانند این موجودات فضایی را نابود کنند اما جک می تواند! و…

صادقانه می گویم که سعی نکنید در این فیلم به دنبال مرتبط کردن بخش های مختلف فیلمنامه به یکدیگر را باشید زیرا کاری بیهوده است. فیلمنامه نویسان پر تعداد این فیلم تمام سعی خود را کرده اند که کلیشه های مرسوم فیلمهای وسترن و فضایی را با هم ادغام کرده و در یک فیلم به تماشاگران ارائه کنند که نتیجه اش یک فیلم عجیب و غریب اما سرگرم کننده شده است. « کابوی ها & بیگانگان » در 20 دقیقه اول یک فیلم خوب و کلاسیک وسترنی است که به اندازه کافی پتانسیل آن را دارد که تا به انتها داستانش را روایت کند. اما در میانه راه ناگهان این موجودات فضایی بدون هیچ پیش زمینه یا دلیلی سر و کله شان پیدا می شود و مسیر فیلم را به کل تغییر می دهند!. اما نگران این نباشید که این تغییر شما را گیج می کند یا خیر، چون همه چی به سادگی اتفاق می افتد و نکته ی پیچیده ایی در تغییر وجود ندارد.

شخصیت های اصلی فیلم همانطور که انتظار دارید ، چند گاوچران با شغلهای کلاسیک ژانر وسترن نظیر مشروب فروش و کلانتر هستند و سردسته شان هم که مردی بدون گذشته ( البته در اواخر فیلم گذشته پیدا می کند ) به سبک کلینت ایستوود است. در این بین یک زن مرموز هم وجود دارد که شیرینی فیلم است!. اما موجودات فضایی داستان هم در یک حرکت خلاقانه ، به سبک یوفوهایی که در دهه ی 50 میلادی مشاهده شده بود، به تصویر کشیده اند ،به همین دلیل انتظار به همراه داشتن امکانات فوق العاده از آنها را نداشته باشید. آنها متفاوت با آنچه که در این چند سال اخیر دیده اید هستند و جلوه های ویژه مناسب فیلم هم سبب شده تا آنها به اندازه کافی برای تماشاگر جذاب باشند. البته درجه بندی PG-13 دست و پای این موجودات را در ارائه خشونت بسته است. اما با اینحال ظاهر عجیب و غریب این بیگانگان کماکان ترسناک است.

مهمترین بخش فیلم یعنی جلوه های ویژه در بهترین شرایط ممکن حضور دارد. با اینکه ایده حضور بیگانگان فضایی در دنیای وسترن کاملاً احمقانه است اما اگر با این قضیه مشکل ندارید، می توانید به جلوه های وِیژه فیلم اطمینان کنید. جان فاوریو ، کارگردان این فیلم که « مرد آهنی » مشهورترین ساخته وی به حساب می آید، در « کابوی ها & بیگانگان » سعی کرده فرمولی کم و بیش شبیه به « مرد آهنی » را بکار گیرد اما به جز جلوه های ویژه، در بقیه موارد نتوانسته کاری از پیش ببرد. فاوریو در « مرد آهنی » موفق شده بود علاوه بر جلوه های ویژه هیجان انگیز ، شوخی های ریز اما کاربردی را در فیلم قرار دهد که همان هم به نوعی عامل محبوبیت « مرد آهنی » شد. اما به احتمال فراوان خود فاوریو هم به خوبی می دانست که فیلمنامه « کابوی ها & بیگانگان » احمقانه تر از آن است که بتوان بر روی آن کاری انجام داد! ، بنابراین بر روی اکشن و جلوه های ویژه فیلم تمرکز کرد که نتیجه اش هم درخشان است.

مجموع بازیگران « کابوی ها & بیگانگان » بهترین بازیها را از خود به نمایش گذاشته اند. شما مدتی طول خواهد کشید تا به تیپ و قیافه دنیل کریگ در یک فیلم وسترنی عادت کنید اما در نهایت او را قبول خواهید کرد. البته خیلی از شماها هم بعد از تماشای فیلم کماکان به او ” جیمز باند ” خواهید گفت!. هریسون فورد بهترین بازی خودش در این چند سال اخیر را در « کابوی ها & بیگانگان » به نمایش گذاشته است. شخصیت رئیس محله با آن اخلاق تند و یکندگی اش، نقشی است که هریسون فورد را می طلبید و فورد هم بهترین نمایش را از خودش ارائه داده است؛ ظاهر او در این فیلم همه را یاد سری فیلمهای « ایندیانا جونز » خواهد انداخت. اما اگرچه کریگ و فورد مشهورترین بازیگران « کابوی ها & بیگانگان » هستند اما ستاره این فیلم اولویا وایلد در نقش اِلا است که به هنگام حضورش در تصویر ، تمام نگاهها را به سوی خودش جلب می کند. سال پیش الویا وایلد را در فیلم « سه روز آینده » در یک نقش بسیار کوتاه دیده بودم اما با حضور در « کابوی ها & بیگانگان » به نظر می رسد که او در آینده جایگاه بسیار مناسب تری در هالیوود به دست بیاورد. اما متاسفانه کم فروغ ترین بازیگر « گاوچران ها & بیگانگان » ، سام راکول است. راکول یکی از بهترین بازیگران هالیوود است که تنها برای ایفای نقش انسانهای روانی و مشکل دار ساخته است!، اما حضور او در این فیلم در یک نقش ساده و پیش پا افتاده سبب شده است تا او نتواند استعدادش را به خوبی به نمایش درآورد.

در نهایت باید تکرار کنم که برای لذت بردن از فیلم « کابوی ها & بیگانگان » شما نیازمند یک ذهن باز برای پذیرش انواع و اقسام اتفاقات غیرمنتظره هستید. بهترین روش برای لذت بردن از فیلم آن است که تنها به چشم یک فیلم سرگرم کننده به آن نگاه کنید و بس. ظاهراً سوژه های هالیوود برای ساخت فیلمهای پرهزینه اکشن در حال اتمام است به همین خاطر آنها رو به ادغام ژانرها آورده اند!.از طرفی ناراحتم که چرا سوژه های ناب و اساطیری ایرانی کماکان در حال خاک خوردن در کتابخانه هاست و از طرف دیگر خوشحالم که کتابهای کهن ایرانی نظیر شاهنامه تا به امروز به دست آمریکاییها نیفتاده است زیرا اگر چنین بود ، شاید در ابتدا چند ده فیلم براساس این شخصیت ساخته می شد و باعث غرور ما ایرانیان می شد ( واقعاً می شد؟! ) اما با تمام شدن ظرفیت این داستان و نیاز به ساخت مجدد آن برای پول در آوردن برای کمپانی ها، سبب می شد تا در نهایت فیلمی تحت عنوان « رستم & بیگانگان » را بر پرده سینماها ببینیم!.